Technologia rozwija się tak szybko, że nie jesteśmy w stanie nadążyć za pojawiającymi się trendami w elektronice. Więcej sprzętu oznacza również coraz większe ilości elektronicznych śmieci, których nie można od tak wyrzucić. Jak powinniśmy je utylizować?

Jak wygląda utylizacja sprzętu elektronicznego

Pomimo rygorystycznych przepisów dotyczących wyrzucania elektroniki, Polacy bardzo powoli przekonują się do ich świadomej utylizacji i… w ogóle wyrzucania. Większość z nas ma zakodowane, że stary sprzęt warto zostawić „na wszelki wypadek”. Dlatego gdy coś przestaje być dla nas użyteczne, z chęcią oddajemy go znajomym bądź rodzinie, sprzedajemy lub zostawiamy na wszelki wypadek (kto w domu nie trzyma zapasowego, starego telefonu?).

Niestety elektrośmieci są groźne dla naszego zdrowia i środowiska. Odłożony sprzęt po czasie zaczyna wydzielać substancje toksyczne, które wnikają w powietrze, wodę, glebę lub naszą skórę. Do najpopularniejszych związków należą: azbest i związki bromu, bardzo toksyczne ołów i rtęć, czy kadm oraz chrom. Styk z tymi substancjami może prowadzić do licznych, przewlekłych chorób.

Recykling i utylizacja sprzętu elektronicznego

Obowiązek utylizacyjny i prowadzenie punktów odzysku (w tym utrzymywanie odpowiedniego poziomu odzysku) przypada na firmy zajmujące się importem oraz pośrednictwem w handlu elektroniką. Producenci muszą oznaczać swój towar specjalnymi piktogramami oraz finansowania działań gospodarowania odpadami (np. edukacja na temat sprzętu elektrycznego i elektronicznego). Przedsiębiorca współpracujący z organizacjami odzysku musi raz do roku przekazywać 0,1% swojego przychodu na publiczne kampanie dotyczące postępowania z elektroodpadami.

Wedle przepisów każdy sklep handlujący elektroniką ma obowiązek nieodpłatnego odbierania zużytego sprzętu w stosunku 1:1 (przy zakupie nowej pralki możemy oddać starą). Jeżeli chcemy pozbyć się większej ilości sprzętu, w każdej gminie powinien być zlokalizowany przynajmniej jeden punkt, w którym możemy zostawić zużyty sprzęt. Informację na temat jego lokalizacji można uzyskać telefonicznie w wydziale ochrony środowiska w lokalnym urzędzie.

Jak utylizować sprzęt elektroniczny

Odpady sprzętu elektronicznego i elektrycznego według ustawy mają być uznane przez wytwórców za niebezpieczne, co oznacza obowiązek selektywnego zbioru i utylizacji bądź odzysku. Warto pamiętać, że za wyrzucenie elektroniki do standardowych śmieci grozi kara grzywny do 5 tys. złotych. Pod utylizację podlegają następujące grupy przedmiotów elektronicznych:

  • wielkogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego;
  • małogabarytowe urządzenia gospodarstwa domowego;
  • sprzęt teleinformatyczny i telekomunikacyjny – komputery przemysłowe, osobiste i telefony;
  • sprzęt audiowizualny;
  • sprzęt oświetleniowy;
  • narzędzia elektryczne i elektroniczne, z wyjątkiem wielkogabarytowych, stacjonarnych narzędzi przemysłowych;
  • zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy;
  • wyroby medyczne, z wyjątkiem wszystkich wszczepianych i skażonych produktów;
  • przyrządy do nadzoru i kontroli;
  • automaty do wydawania.

Aby pozbyć się zużytego sprzętu istnieje kilka możliwości. Możemy udać się do przedsiębiorstwa, gdzie prowadzony jest punkt zbierania zużytego sprzętu. W naszej okolicy powinien funkcjonować również punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych (w tym te gminne). Niektóre punkty skupu złomu również prowadzą taką usługę, muszą jednak posiadać pozwolenie na przyjmowanie elektrośmieci.

Podobne usługi mogą świadczyć zakłady przetwarzające ZSSE. Ponadto zużyty sprzęt ma obowiązek przyjąć punkt serwisowy, który przyjmuje elektronikę do naprawy, lecz stwierdza, że jest ona nieopłacalna. Na końcu pozostają sprzedawcy detaliczni i hurtowi, przyjmujący elektrośmieci w systemie 1:1. Na pomoc w pozbyciu zużytego sprzętu decydują się także firmy zajmujące się transportem odpadów.